De recente beslissing van de overheid om de rekeningen later te betalen veroorzaakte opschudding. Maar hoe zit het met het betaalgedrag van de Belgische ondernemingen? De overheid blijkt zelfs niet de slechtste leerling van de klas te zijn. Voor het eerst sedert augustus 2002 (datum dat de nieuwe wetgeving op de betalingsachterstand in voege trad) gaat het betalingsgedrag erop achteruit. De globale betalingsindex daalt met 1,25 procentpunt. Graydon Belgium onderzocht naar jaarlijkse gewoonte het betaalgedrag van de Belgische ondernemingen.
Op 7 augustus 2002 werd de Belgische wet van kracht in navolging van de Europese richtlijn, die tot doel had betalingen vlotter te laten gebeuren. Ter herinnering: de belangrijkste elementen van die wet zijn dat, indien tussen de zakenpartners niets is overeengekomen inzake betalingstermijnen, dan zijn volgende regels geldig:
De standaardtermijn van betaling is 30 dagen na ontvangst van de factuur of na ontvangst van de goederen;
Vanaf vervaldag is intrest verschuldigd zonder officiele ingebrekestelling;
Alle relevante invorderingskosten moeten door de debiteur betaald worden, voor zover ze transparant zijn en in verhouding van de schuld.
Globaal betaalt 65 procent volgens afspraak
Na recordjaar 2005 blijken de bedrijven in 2006 hun facturen iets mionder vlot te betalen. Het effect van de wetgeving uit 2002 stagneert. Betalingsgedrag wordt dus niet enkel beinvloed door economische conjunctuur. Concreet: 65,21% van alle transacties gebeuren volgens de afgesproken voorwaarden (65,43% in 2005). Daartegenover staat dat 8,25% van de facturen in 2006 meer dan 90 dagen te laat worden betaald (7,39% in 2005). Alle percentages met betrekking tot de volledige populatie ondernemingen houden rekening met zowel het economisch belang van de ondernemingen als het aantal ondernemingen binnen elke sector. Hoewel de vastgestelde tendensen uit de eerdere studies van Graydon Belgium volledig worden bevestigd, mogen daarom de cijfers uit deze studie niet lineair vergeleken worden met eerdere studies.
De sectoren luchtvaart, diensten m.b.t. aardolie en -gas, productie van kantoormachines en computers blijken de sectoren te zijn waar de gemaakte betalingsafspraken het vaakst worden gerespecteerd: 80% van alle facturen wordt op tijd betaald.
Ook de kleinhandel - een sector die het volgens de faillissementsstatistieken nochtans moeilijk heeft - blijkt een goede betaler te zijn: 76% van de facturen worden er binnen de afgesproken termijnen betaald.
Bedrijven actief in de ondersteuning van de vervoerssector, verenigingen (vzw’s etc) en bedrijven uit de landbouwsector blijken dan weer systematisch te mikken op betalingsuitstel. Hier wordt niet de helft van alle facturen te laat betaald. Overigens, de meeste sterk subsidieafhankelijke sectoren laten sterke dalingen van hun betalingsgedrag noteren.
Betalingsindex
Op basis van alle betalingen, ook diegene die niet of te laat worden uitgevoerd, berekende Graydon Belgium een globale betalingsindex. Hierbij worden goede betalingen beloond, terwijl betalingen na afspraak zwaarder worden afgestraft naarmate meer overdue wordt vastgesteld. Hoe hoger de index, hoe beter het betaalgedrag. De resultaten van het jaar 2002 gelden hierbij als ijk (waarde 100). Na de piek in 2005 (104,19) zakt de indexnaar 102,94 (daling met 1,25 procentpunt).
Eric Van den Broele (Graydon Belgium): “Het belang van deze waarneming kan nauwelijks worden onderschat. Elk bedrijf moet beschikken over geldmiddelen voor het dagelijks beheer. Een factuur die niet volgens de afspraken wordt gehonoreerd zal per definitie liquiditeitsbeperkingen en zelfs - tekorten veroorzaken. Deze tekorten moeten dan noodzakelijkerwijs aangevuld worden met (dure) kredieten of een instroom van extra kapitalen, wat voor een bedrijf eveneens een kostenfactor is. Een bedrijf met kleine winstmarges zal vaststelen dat reeds bij een beperkte vertraging van de betalingen door haar klanten relatie primeren. Vaak worden daarom geen nalatigheidintresten verhaald en ziet de leverancier zich dus niet vergoed voor de schade. Eerdere Graydonstudies toonden aan dat ruim 25% van alle faillissementen wordt veroorzaakt door wanbetalingen. Verder fnuikt de vertraagde betaling de investering- en innovatiecapaciteit van de leverancier.”
Tendensen binnen de sectoren
Na crisisjaar 2003 (slechts 43% van de facturen werd op tijd betaald!) kende de luchtvaartsector een steile remonte. Op dit ogenblik behoort de sector tot de betere leerlingen. Ook de sector die aardolie en aardgas (slechts 15 bedrijven) levert of verwerkt, toont een gelijkaardige tendens.
De goedbevolkte sector van de kleinhandel (98.896 ondernemingen) - nochtans een sector die gebukt gaat onder een faillissementengolf - staat reeds jaren geboekt als een betere betaler: 76% van de facturen wordt tijdig betaald.
Andere grote sectoren bevestigen dan weer hun reputatie. De bouwnijverheid bijvoorbeeld (86.629 ondernemingen) scoort met 62% op tijd betaalde facturen onder het nationale gemiddelde, meer zelfs want 10% van alle facturen worden er meer dan 60 dagen na de afspraak betaald.
Binnen de horeca (54.741 ondernemingen) worden ook 62% van de facturen op tijd betaald, terwijl 19% van de facturen meer dan twee maanden te laat worden vergoed. In die geest situeert het betaalgedrag van de klanten inzake zakelijke dienstverlening (120.619 ondernemingen): 61% tijdig betaalde facturen maar ook 15% facturen die meer dan 60 dagen te laat worden betaald.
De overheid situeert zich in 2006 op hetzelfde niveau: 61% van de facturen is in 2006 op tijd betaald, terwijl 12% van de facturen meer dan 60 dagen te laat worden betaald. Het betaalgedrag vanwege de diverse overheden lag in 2005 en 2004 in eenzelfde richting. Echter, in het jaar 2003 werd slechts 44% van de facturen tijdig betaad. De recente beslissingen inzake het uitstellen van de betalingen vanwege de federale overheid, doen vermoeden dat de waarnemingen de komende maanden negatief zullen evolueren.
De landbouwsector (56% van de facturen op tijd betaald, 15% meer dan 60 dagen te laat), het verenigingsleven (55% van de facturen op tijd betaald, 12% meer dan 60 dagen te laat en de sector van de vervoersondersteunende activiteiten (52% van de facturen op tijd betaald en 25% (!) meer dan 60 dagen te laat) behoren tot de groep van de slechtste betalers.
Opvallend hierbij is dat sterk subsidieafhankelijke sectoren er, na een beter jaar 2005, opnieuw beduidend minder in slagen hu, facturen correct te betalen. De onderwijssector kent een daling van 67% tijdig betaalde facturen in 2005 naar 60% in 2006. De sector van de gezondheidszorg en de maatschappelijke dienstverlening betaalt dit jaar slechts 64% van haar facturen op tijd tegen 73% in 2005. Het verenigingsleven laat een daling noteren met 9%. Andere sectoren waar veel facturen beduidend te laat worden betaald (meer dan 60 dagen na afspraak)- zijn die van de visserij (25% meer dan 60 dagen na afspraak) zijn die van de visserij (25% meer dan 60 dagen na afspraak, die van de vervaardiging van tabaksproducten (22%) en de immo. (17%).
